ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ร่วมกับสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ออกโรงแจ้งเตือนผู้ปกครองให้ระวังอันตรายจากของเล่น “สกุชชี่” (Squishy) โดยเฉพาะสินค้าปลอม ราคาถูกผิดปกติ หรือไม่มีฉลากมอก. ซึ่งอาจแฝงภัยเงียบที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของเด็กและเยาวชนโดยตรง สรุปความเสี่ยงและจุดสำคัญที่ต้องตรวจสอบก่อนเลือกซื้อมีดังนี้
- สารเคมีตกค้างรุนแรง: พบความเสี่ยงปนเปื้อนสารระเหยอินทรีย์ (VOCs) และสารเคมีกลุ่มพลาสติก โดยสังเกตได้จากกลิ่นฉุนเคมีหรือกลิ่นน้ำหอมฉุนจัดที่ใช้กลบกลิ่นวัสดุคุณภาพต่ำ
- แหล่งสะสมเชื้อโรค: โครงสร้างเนื้อโฟมที่เป็นรูพรุน ดักจับฝุ่น คราบเหงื่อ และความชื้นได้ง่าย เสี่ยงต่อการเกิดเชื้อราและแบคทีเรียหากไม่มีการทำความสะอาดอย่างถูกวิธี
- สิ่งแปลกปลอมแหลมคม: สกุชชี่บางรุ่นแถมอุปกรณ์เสริมลักษณะแหลมคมคล้ายเข็มฉีดยาสำหรับเติมของเหลว เสี่ยงต่อการทิ่มแทงผิวหนังและดวงตาเด็ก
- มาตรฐานความปลอดภัยบังคับ: สินค้าของเล่นควบคุมต้องผ่านเกณฑ์มาตรฐาน มอก. 685 เล่ม 1-2562 เพื่อจำกัดปริมาณสารโลหะหนักและสารเคมีไม่ให้เกินค่าความปลอดภัย
เจาะลึกภัยเงียบจาก สกุชชี่ ของเล่นยอดฮิตที่ไม่ผ่านมาตรฐาน มอก.
กระแสความนิยมของของเล่นเนื้อนุ่มนิ่มชวนบีบคลายเครียดอย่าง สกุชชี่ กลายเป็นชนวนเหตุสำคัญที่ทำให้สินค้าลอกเลียนแบบราคาถูกระบาดในท้องตลาดอย่างรวดเร็ว โครงสร้างของสกุชชี่ที่ไม่ได้มาตรฐานมักผลิตจากโฟมและพลาสติกเกรดต่ำ ซึ่งปล่อยสารระเหยอินทรีย์เคมีออกมาอย่างต่อเนื่อง เมื่อเด็กนำมาบีบเล่น ดม หรือสัมผัสใกล้ใบหน้าเป็นเวลานาน สารเคมีเหล่านี้จะซึมเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจและผิวหนัง ส่งผลให้เกิดอาการไอ จาม ระคายเคือง หรือผื่นคัน โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กที่เป็นโรคภูมิแพ้จะมีอาการสิ่งกระตุ้นรุนแรงกว่าปกติ
นอกจากเรื่องสารเคมีแล้ว รูปทรงของตัวสินค้าที่ออกแบบเลียนแบบขนม อาหาร เช่น โดนัท เค้ก หรือผลไม้ ยังเพิ่มความเสี่ยงเชิงพฤติกรรมในเด็กเล็กที่มีอายุต่ำกว่า 3 ปี ซึ่งมักมีนิสัยหยิบสิ่งของเข้าปากเนื่องจากยังแยกแยะระหว่างของเล่นและของกินไม่ได้ หากเด็กกัดหรือฉีกเนื้อโฟมจนขาด เสี่ยงต่อการหลุดอุดกั้นหลอดลมและระบบทางเดินหายใจจนเกิดสภาวะขาดอากาศหายใจเฉียบพลัน การเลือกรูปแบบสินค้าที่เหมาะสมกับช่วงวัยจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้ปกครองต้องนำไปใช้คำนวณความปลอดภัย
ในมิติของสุขอนามัยในบ้าน ผิวสัมผัสของสกุชชี่ที่มีลักษณะเป็นร่องและรูพรุนขนาดเล็ก ถือเป็นสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการสะสมของสิ่งสกปรกและไรฝุ่นอย่างมาก เมื่อผ่านการบีบเล่นด้วยมือที่เปื้อนคราบอาหารหรือเหงื่อไคล ความชื้นจะถูกกักเก็บไว้ในเนื้อโฟมจนเกิดคราบดำและเชื้อรา หากผู้ปกครองละเลยไม่หมั่นเช็ดทำความสะอาดและตากแห้งในที่จัดเก็บที่เหมาะสม ของเล่นชิ้นนี้จะกลายเป็นแหล่งแพร่กระจายเชื้อโรคสู่มือเด็กในทุกครั้งที่หยิบมาใช้งาน
| จุดสังเกตความไม่ปลอดภัย | ความเสี่ยงและผลกระทบต่อสุขภาพเด็ก | แนวทางการจัดการของผู้ปกครอง |
| มีกลิ่นฉุนกาว/น้ำหอมแรง | สารเคมีระเหย VOCs ตกค้าง ระคายเคืองทางเดินหายใจ | หยุดใช้งานทันที เลือกซื้อเฉพาะรุ่นที่มีฉลาก มอก. |
| เนื้อโฟมฉีกขาด/เหนียว | เด็กเสี่ยงกลืนชิ้นส่วนเล็กอุดตันหลอดลม | ทิ้งสินค้าทันที ห้ามปล่อยให้เด็กเล็กเล่นลำพัง |
| มีอุปกรณ์แหลมคมแถมมา | เสี่ยงเกิดอุบัติเหตุทิ่มแทงตาหรือผิวหนังติดเชื้อ | หลีกเลี่ยงการซื้อ และริบอุปกรณ์อันตรายออก |
วิธีเลือกซื้อและตรวจสอบความปลอดภัยของเล่นเด็กเบื้องต้น
การป้องกันอันตรายก่อนสินค้าถึงมือเด็กเริ่มได้จากการคัดกรองตั้งแต่ขั้นตอนการซื้อ โดยทาง สคบ. แนะนำให้หลีกเลี่ยงสินค้าตามตลาดนัดหรือร้านค้าออนไลน์ที่ไม่มีแบรนด์ ไม่มีฉลากภาษาไทย และราคาถูกต่ำกว่าเกณฑ์ปกติอย่างผิดสังเกต บรรจุภัณฑ์ที่ถูกต้องต้องระบุชื่อผู้ผลิต ผู้นำเข้า และแสดงเครื่องหมาย มอก. 685 เล่ม 1-2562 อย่างชัดเจนเพื่อการันตีว่างบประมาณที่จ่ายไปแลกกับความปลอดภัยของบุตรหลาน
ผู้ปกครองสามารถทำการทดสอบสเปกสินค้าเบื้องต้นได้โดยการแกะซองแล้วดมกลิ่น หากพบกลิ่นเคมีรุนแรงจนแสบจมูกไม่ควรให้เด็กเล่นเด็ดขาด จากนั้นให้ใช้สำลีสะอาดชุบน้ำเช็ดบริเวณผิวผ้าหรือเนื้อโฟมเบื้องต้น หากมีสีละลายหลุดลอกติดออกมาชัดเจนแสดงว่าเป็นสีเคลือบที่ไม่ได้คุณภาพ เสี่ยงต่อการปนเปื้อนเข้าสู่ร่างกาย ทั้งนี้หากผู้บริโภคพบเห็นการจัดจำหน่ายสกุชชี่ที่เป็นอันตราย ไม่มีฉลาก หรือแถมอุปกรณ์เสี่ยงภัย สามารถแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วน สคบ. 1166 เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบและควบคุมสินค้าไม่ได้มาตรฐานออกจากระบบ
สรุป
ความน่ารักของ สกุชชี่ อาจแฝงอันตรายที่คาดไม่ถึงหากเลือกซื้อสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน มอก. ทั้งความเสี่ยงจากสารเคมีระเหย กลิ่นฉุน อุปกรณ์แหลมคม และการสะสมของเชื้อโรคในเนื้อโฟมรูพรุน ผู้ปกครองควรพิจารณาข้อมูลฉลากภาษาไทยและเครื่องหมายรับรองความปลอดภัยเป็นหลักในการตัดสินใจซื้อ เพื่อให้ของเล่นสร้างความสนุกควบคู่ไปกับความปลอดภัยในครอบครัว