ข้อมูลจากรัฐบาลไทย โดยนางสาวรัชดา ธนาดิเรก โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่าที่ประชุม ครม. มีมติ เห็นชอบให้ยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีรวม 8 ฉบับ เพื่อปฏิรูปกฎหมายให้ทันสมัยและลดภาระงบประมาณแผ่นดิน โดยมีประเด็นสำคัญที่ประชาชนและเจ้าหน้าที่รัฐควรทราบดังนี้
- ยกเลิกระเบียบที่ซ้ำซ้อน กับกฎหมายปัจจุบัน เช่น พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง และ พ.ร.บ.วัฒนธรรมแห่งชาติ
- ยุบรวมคณะกรรมการ ที่หมดความจำเป็นหรือบรรลุวัตถุประสงค์แล้ว เพื่อลดความยุ่งยากในกระบวนงาน
- โอนย้ายอำนาจหน้าที่ ไปยังหน่วยงานหลักที่มีกฎหมายรองรับโดยตรง เช่น กระทรวงมหาดไทย และ BOI
- เป้าหมายหลัก คือการปฏิรูปตามมาตรา 77 ของรัฐธรรมนูญ เพื่อให้กฎหมายมีเท่าที่จำเป็นและสอดคล้องกับสถานการณ์ปี 2569
รายชื่อระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีที่ถูกยกเลิกและเหตุผลสำคัญ
การยกเลิกครั้งนี้ครอบคลุมระเบียบที่ใช้มานานและมีกฎหมายใหม่เข้ามาทำหน้าที่แทนได้อย่างสมบูรณ์แล้ว โดยแบ่งเป็นกลุ่มงานด้านการปฏิบัติราชการ การจัดการที่ดิน และการสร้างขีดความสามารถของประเทศ ซึ่งจะช่วยให้การติดต่อราชการในอนาคตมีความชัดเจนว่าต้องผ่านหน่วยงานใดเพียงแห่งเดียว
เนื้อหาที่ถูกยกเลิกประกอบด้วยระเบียบว่าด้วยการเร่งรัดการปฏิบัติราชการ พ.ศ. 2521 เนื่องจากปัจจุบันมี พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 คุ้มครองมาตรฐานการทำงานของเจ้าหน้าที่อยู่แล้ว รวมถึงระเบียบการจัดระบบศูนย์ราชการที่โอนภารกิจให้กระทรวงมหาดไทยดูแลแทนเพื่อให้เกิดความคล่องตัวในระดับพื้นที่
นอกจากนี้ยังมีการยกเลิกระเบียบด้านเอกลักษณ์ของชาติและทรัพย์สินทางปัญญา เนื่องจากมีความซ้ำซ้อนกับกระทรวงวัฒนธรรมและกรมทรัพย์สินทางปัญญาที่มีกฎหมายเฉพาะทางรองรับอยู่แล้ว ทำให้การขับเคลื่อนนโยบายหลังจากนี้จะรวมศูนย์อยู่ที่หน่วยงานหลักโดยตรง ไม่ต้องผ่านคณะกรรมการหลายชุดเหมือนในอดีต
สำหรับการจัดการที่ดินและเศรษฐกิจ ได้ยกเลิกระเบียบโฉนดชุมชนและระเบียบการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขัน โดยให้ไปใช้กลไกของคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.) และสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) แทน ซึ่งมีกฎหมายระดับพระราชบัญญัติรองรับที่เข้มแข็งกว่าและเป็นธรรมต่อการบริหารจัดการในระยะยาว
| ระเบียบที่ยกเลิก | หน่วยงาน/กฎหมายที่มารองรับแทน |
| การเร่งรัดการปฏิบัติราชการ | พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 |
| การจัดระบบศูนย์ราชการ | กระทรวงมหาดไทย |
| การเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ | กระทรวงวัฒนธรรม / พ.ร.บ.วัฒนธรรมแห่งชาติ |
| การจัดให้มีโฉนดชุมชน | คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.) |
| นโยบายทรัพย์สินทางปัญญา | กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ |
| การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน | BOI / พ.ร.บ.การเพิ่มขีดความสามารถฯ 2560 |
สรุปประเด็นสำคัญ การยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีทั้ง 8 ฉบับนี้ เป็นการล้างกฎหมายที่ทับซ้อนเพื่อให้การทำงานของภาครัฐกระชับขึ้น ลดการใช้คณะกรรมการที่เกินความจำเป็น และทำให้ประชาชนทราบหน่วยงานที่รับผิดชอบชัดเจน ถือเป็นการปรับปรุงโครงสร้างกฎหมายลำดับรองให้เข้ากับยุคสมัยอย่างแท้จริง
Q&A
ยกเลิกระเบียบโฉนดชุมชนแล้ว ประชาชนจะไปติดต่อเรื่องที่ดินได้ที่ไหน? สามารถติดต่อได้ที่สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.) ซึ่งมี พ.ร.บ.คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ พ.ศ. 2562 รองรับการกระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรมอยู่แล้ว
การยกเลิกคณะกรรมการหลายชุดส่งผลดีต่อประชาชนอย่างไร? ช่วยลดขั้นตอนการทำงานที่ซ้ำซ้อน ทำให้การอนุมัติหรืออนุญาตในเรื่องต่าง ๆ รวดเร็วขึ้น และลดความสับสนว่าต้องผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการชุดใดบ้าง
ระเบียบที่ยกเลิกไปมีผลทันทีเลยหรือไม่? มีผลตามมติ ครม. ที่เห็นชอบร่างระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการยกเลิกระเบียบที่ไม่เหมาะสม เพื่อเริ่มกระบวนการปฏิรูปกฎหมายตามนโยบายรัฐบาล